Fotoğraf Galerisi
Samanyolu
Samanyolu
Tüm Fotoğraflar

Anket
Günün Sorusu
Sizce Ufo'lar Gerçek mi
 
   
Sayaç
Online : 80
Toplam : 98
Ziyaretçi
 

AY’DA TÜRK ADLARI

AY’DA TÜRK ADLARI

Ay üzerindeki engebelere isim konulması hususunun birgeçmişi olduğu belki bir çoğumuz tarafından bilinmektedir. Fakat İtalyan fizikve matematikçisi GALILEO GALILEI (1564-1643), 1610 yılında, 30 misli büyütendürbünü ile Ay'ın yüzeyindeki dağların varlığını meydana koyarak, yüksekliklerihakkında da tahminli ilk ay haritasını yaptığında, ilerde, gözleyiciler içinkolaylık sağlayacak adlandırmaların gerekeceğini tahmin edememişti. İşte ogünden günümüze dek üzerinde 700 engebenin adlandırıldığı Ay,canlıların kendisini ilk tanıdığı zamanlarda olduğu gibi sonsuz evren içindekiköşesinde her şeyden habersiz, ölçülü turlarına yenilerini ekleyip durmaktadır.

 

1837 yılında BEER ve MÖDLER tarafından hazırlanan büyükharita yayınlanıncaya kadar Ay'ın birçok haritaları yapılmış ve bunlarda çokçeşitli adlar yer almışsa da esas adlandırma ve numaralamanın teleskoplarıngelişmesi ve gözlem imkânlarının artması ile günümüze vardığını bilmekteyiz. Ayengebelerindeki adlandırılmalarda hangi meslek dallarında önem kazanmışlarınyer aldığım kısaca gözden geçirelim:

 

a) Yeryüzü engebelerine göre verilen adlar;

b) Mitoloji kahramanları;

c) Filozoflar, çeşitli bilim adamları, ilâhiyatçılar;

ç) Eski astronomlar, fizik ve matematikçiler; :

d) iş adamları;

e) Yeni astronomlar, yeni selenograflar,

 

İngiltere'de International Lunar Society'nin kurucusu ve ozamanki başkanı, British Astronomical Association Lunar Section'ın eskibaşkanı, Royal Astronomical Society'nin öğretim üyesi Dr. HUGH PERCY WILKINSeski bir dostumdu. Wilkins 1958 yılında ölümüne kadar, 50 yıl ay engebeleri ileuğraşmış ve 20 yıllık çalışması sonucu da Ay'ın en mükemmel haritasını yapmış,dünyaca meşhur bir astronom ve selenograftır. 1956 yılında, Ay'daki Crisiumdenizi yakınında, Lavinium ve Olivium adlı iki tepenin arasında gördüğü birgölge hareketini inceleyerek 3 km. eninde ve 30 km. boyunda, insan eliyleyapılmış kadar mükemmel bir tabiî köprüyü meydana çıkarmıştır. Ay'da güneşindoğmasıyla yarı daire şeklinde olan köprü altı bölgesinin yer tabanına düşüşü,güneşin yükselişi ile küçülüp büyüdüğü ve devamlı bir hareket gösterdiğiWilkins tarafından uzun gözlemlerle tespit edilmişti. Köprüye O'NEIL adıverilmiştir.

 

 

TOROS SIRA DAĞLARI

 

Wilkins ile uzun süreli temaslarımızda, bir Türk büyüğününadının ay engebelerinden herhangi birine konulmasını beraberce kararlaştırdık.Son Ay atlasında, Ay yüzeyinde birçok engebelere yeni adlar koymuş olan Wilkinsbu konuda, büyük Türk Milletine bir cemilede bulunmak, ona bir hediye vermekistemekteydi.

 

Ay'ın kuzey yarımküresinde ve sağ tarafta, 1647 yılındaHevelius haritasında gösterilen ve memleketimizdekine izafe edilmiş TOROS(TAURUS) dağları bulunmaktadır. Toroslar, Mare Serenitatis (Huzurlar denizi)ile Mare Crisium (Buhranlar denizi) arasında, Geminius ve Berlius kraterlerininyakınındadır. Toroslar üzerinde birçok sivri zirveler, şurada burada çöküntü yerleribulunan sarp yaylalar vardır. En yüksek tepeleri, doğuda 3.000 metreyibulmakta, batıya gidildikçe engebeler çoğalıp yükseklik de 900 metreyedüşmektedir.

 

ATATÜRK KRATERİ

 

Torosların hemen güney batısında Danimarkalı astronom RÖMER'eizafe edilen ve etrafındaki bölgede kendisinden daha küçük olan ve harflerleadlandırılan kraterlerden müteşekkil ana krater bulunur. Bu kalabalık grubunRömer'den sonra en büyüğü (A) krateri olarak anılmaktaydı. Karşılıklıanlaşmamız üzerine 56 yılında bu kratere Dr. Hugh Percy Wilkins tarafındanATATÜRK adı verilmiştir. Atatürk; Toroslarm üzerinde olup 28.962 km. çapında,halka şeklinde, güzel görünüşlü, derin bir kraterdir. Kuzey ve doğu içkenarlarında küçük, yüksek, tam daire iki tepe ile yine iç zeminin merkezindenispeten sivri bir başka tepe bulunmaktadır. Bu merkez tepenin yüksekliği 30metredir. H. P. Wilkins ve P. Moore tarafından müşterek çıkarılan «THE MOON»adlı ay engebelerini ve açıklamalarını gösterir atlas kitabın 86. sahifesinde,Römer A'nın, bilâhare modern Türkiye'nin kurucusu ATATÜRK şeklindedeğiştirildiği gösterilmektedir.

 

FATİH SULTAN MEHMETVE ALİ KUŞÇU KRATERLERİ

 

1958 yılında, Wilkins'le yaptığım son temaslarda, yine TorosDağları yakınında ve çapları 60 km.'yi bulan iki engebeye Fatih Sultan Mehmetve ilk astronomlarımızdan Ali Kuşçu adı verilmiştir. Bunlar çok yüksek olmayanfakat görünüşleri güzel engebelerdir. Fatih Krateri ringinin ağzı açık olupkuzey, güney ve doğusunda pek çok kratercikler bulunur. Ali Kuşçu ise, pergelleçizilmiş kadar muntazam bir daire biçimindedir.

 

ULUĞ BEY KRATERİ

 

Ay'ın kuzey - batı kenarında, meşhur Türk prens ve astronomuUluğ Bey'e (Timur'un torunudur) ait bir krater mevcuttur. Uluğ Bey, 48 km.çapındadır. Ay'ın bize görünen yüzdeki kenarına çok yakın bulunduğundan gözlemigüç olmaktadır. Halka şeklindeki dağın iç kenarları dar olup üzerinde küçüktepeler sıralanır. Bu tepeler kat kat alçalan bir teras özelliği taşımaktadır.Kraterin zemininde ve ortada bir başka sivri dağ vardır. Bu küçük dağ, kraterigüneyden kuzeye kat ederek ikiye bölen bir dağ silsilesinin en yükseknoktasıdır. Uluğ Bey grubu, biri sıradağ olmak üzere 5 kraterden meydana gelir.Yanındaki eski ve tabiî bir duvar kalıntısı görülmektedir. Uluğ Bey, eskiharitalarda mevcut bir kraterdir.

 

ALFRAGANUS KRATERİ

 

Alfraganus; cebir, müsellesat ve astronomi ilimlerinde birotorite olan ve 9. yüzyılda yaşamış bulunan Fergana'lı bu Türktür. Asıl adıAhmet İbnî Kesir'dir. (El-Fergana'lı anlamında yabancı söyleyiş tarzıdır)

 

Alfraganus krateri, Ay'ın güney yarımküresinde ve ortadaolup 19.5 km. çapındadır. Bilinen kraterlerin en muntazamlarından biridir.Merkezinde, bol ışık neşreden bir tepe bulunmaktadır. Aslında Alfraganus,merkezinden çizgiler halinde her yöne ışık gönderen kraterlerdendir. Eskiharitalarda mevcut bir kraterdir.

 
Eklenme Tarihi : 30.11.2014 00:09:17
Okunma Sayısı : 5130

Yorumlar

Bu habere eklenmiş yorum bulunamadı

Yorum Yaz

Adınız Soyadınız
Yorumunuz